本文へ移動
みどりの話帖Midori Talk Notes

暮らしと影響

Hidden Impact:隠れた影響ってなに?

使うときの影響は見えても、作るときや運ぶとき、捨てたあとの影響はなかなか見えません。ものの一生をたどって、ふだんとは違う角度から環境を見てみましょう。

これは独立した環境ガイドです。以前このアドレスを使っていた Spiral Club とは関係ありません。

見えている影響、見えていない影響

車の排気ガスやごみの山は目に見えます。一方で、服やスマートフォンが店に並ぶまでには、原料を掘り出し、加工し、工場で作り、海を越えて運ぶ工程があります。こうした工程で出る温室効果ガスは、買う人の目にはほとんど映りません。これが「隠れた影響(Hidden Impact)」です。

たとえば一枚のTシャツ。綿を育てる畑の水、糸をつむぎ布を染める工場のエネルギー、船やトラックでの輸送、そして着なくなったあとの処分。お店の値札には、こうした影響は書かれていません。

カーボンフットプリントという考え方

環境白書(令和2年版)は、消費が気候にもたらす影響をとらえる方法として「カーボンフットプリント」を紹介しています。資源の採取、素材の加工、製品の製造、流通、小売、使用、廃棄という製品の一生全体で出る温室効果ガスを数えることで、輸入品も含めた日本の消費の影響が見えるようになります(環境省)。

国内の工場や発電所で出る量で見ると、家計の割合は小さく見えます。ところが消費ベースで見ると、全体の約6割が家計によるものという報告もあると白書は記しています。

いちばん大きいのは「住まい」

同じ白書によると、日本人の平均的なライフスタイル・カーボンフットプリントで最も大きいのは住居によるもので、次いで移動、食の順です。冷暖房や照明、家電の電気は、毎日くり返されるぶん積み重なっていきます。

暮らし全体を見直す「デコ活」

環境省は2022年10月に、脱炭素につながる新しい豊かな暮らしをつくる国民運動を始め、2023年7月に「デコ活」という愛称を決めました。衣食住や仕事、移動、買い物など、生活全般にわたる将来の暮らしの姿を提案し、自治体や企業とも連携して取り組みを広げています(環境白書 令和7年版)。隠れた影響を小さくすることは、こうした暮らし全体の見直しの一部です。

影響を小さくする選び方

  • 長く使えるものを選び、壊れたら修理して使い続ける
  • 新品を買う前に、借りる、譲ってもらう、中古を探すといった方法を考える
  • 住まいの電気の使い方を見直す。影響がいちばん大きいのは住居です
  • 同じものなら、運ぶ距離が短いものを選ぶ

隠れた影響を見つける四つの問い

  1. これは何から作られている?
  2. どこから、どうやって運ばれてきた?
  3. 使い終わったらどうなる?
  4. あと何年使える?

答えがすぐに分からなくても大丈夫です。問いを持つだけで、ラベルや産地の表示、電気の明細を見る習慣がつきます。ふだんとは違う角度から見ることが、隠れた影響に気づく第一歩です。

電気の請求書にある見えにくい行:卒FITと terugleverkosten

カーボンフットプリントは、作る、運ぶ、使う、捨てるという一生を通して、ふだんは見えない気候への影響を数える考え方です。電気の契約にも、単価の表だけでは見えない行があります。太陽光パネルのある家庭では、とくに売った電気の扱いに隠れた差が出ます。

日本の卒FIT家庭は、10年の買取期間が終わると、売電の価格を新しい契約先の条件で決めることになりました(資源エネルギー庁「どうする?ソーラー」)。オランダでは2027年1月1日に saldering が終わり、売った電気の対価 terugleververgoeding と、電力会社が取ることのある手数料 terugleverkosten が請求書の新しい行になります。手数料は電気の処理にかかる費用に限られ、オランダの競争当局 ACM が監督しています(Rijksoverheid)。

見えにくい行日本の卒FIT家庭オランダ 2027年から
売電の単価契約先ごとに違うterugleververgoeding、2030年まで税抜き料金の半分以上
売電の手数料契約の条件しだいterugleverkosten、会社ごとに大きく違う
確かめ方買取の条件を比べる電力契約を年間の総額で比べる

見えにくい行まで含めて比べることを、オランダでは「energie vergelijken 2027」と言います。

Het Nederlandse deel staat hieronder.

Energie vergelijken 2027

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Met energie vergelijken 2027 zet u stroom en gas naast elkaar op uw eigen verbruik én de teruglevering van uw zonnepanelen, inclusief terugleverkosten. Zo ziet u wat u zonder saldering netto per jaar betaalt.

Wat verandert er op 1 januari 2027

Verandering 01

Saldering verdwijnt

Uw teruggeleverde stroom wordt niet meer weggestreept tegen uw verbruik. Verbruik en teruglevering worden vanaf 1 januari 2027 apart afgerekend.

Verandering 02

U krijgt een terugleververgoeding

Terugleveren mag gewoon door. U ontvangt een vergoeding die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom moet zijn.

Verandering 03

Eigen verbruik wordt waardevoller

Stroom die u zelf direct gebruikt, hoeft u niet in te kopen. Dat weegt vanaf 2027 zwaarder dan wat u voor teruglevering terugkrijgt.

Is de afschaffing van de salderingsregeling al definitief?

Ja. De Eerste Kamer nam de Wet beëindiging salderingsregeling aan op . Er komt geen afbouwpad: de regeling stopt in één keer op .

Wetsvoorstel 36.611 · aangenomen bij zitten en opstaan · vóór: D66, CDA, Volt, PVV, FVD, VVD, JA21, ChristenUnie, BBB, 50PLUS · tegen: OPNL, GroenLinks-PvdA, SGP, SP, PvdD

Bron: Rijksoverheid over de salderingsregeling. De salderingsregeling bestaat sinds 2004 en is vastgelegd in de Elektriciteitswet 1998.

Het grote verschil

Energie vergelijken 2027 met zonnepanelen

Nederland telt inmiddels meer dan 3 miljoen woningen met zonnepanelen, goed voor 37% van de hele woningvoorraad. Voor al die huishoudens verandert er op 1 januari 2027 iets wezenlijks.

Sinds 2004 mocht u de stroom die u terugleverde wegstrepen tegen de stroom die u afnam. Eén kWh terug was één kWh gratis. Dat stopt op 1 januari 2027. Daarna zijn het twee losse stromen: u betaalt voor wat u afneemt en u krijgt iets terug voor wat u teruglevert.

1 jan 2027

In één keer, niet in stappen

Er komt geen geleidelijke afbouw. Tot en met 31 december 2026 geldt saldering volledig, daarna niet meer.

min. 50%

Terugleververgoeding

Tot 2030 moet de vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Wat u daadwerkelijk krijgt, verschilt per leverancier en contract.

30%

Zoveel gebruikt u nu zelf

Zonder thuisbatterij verbruikt een gemiddeld huishouden maar ongeveer 30% van de eigen opwek direct (bandbreedte 25 tot 35%). Precies dat deel houdt zijn volle waarde na 2027. De andere 70% gaat naar de lagere terugleververgoeding. Met een thuisbatterij loopt het eigen verbruik op naar 60 tot 75%. Milieu Centraal zet op een rij wat u moet weten als de saldering stopt.

ACM

Terugleverkosten onder toezicht

Leveranciers mogen kosten rekenen voor het verwerken van teruggeleverde stroom, maar alleen kosten die zij daarvoor ook echt maken. De ACM houdt daar toezicht op.

Het cijfer dat het verschil maakt

Terugleverkosten per leverancier: van € 0 tot € 875 per jaar

Terugleverkosten zijn wat uw leverancier rekent om uw teruggeleverde stroom te verwerken. De spreiding in de markt is enorm, en belangrijker nog: leveranciers rekenen op twee volstrekt verschillende manieren. Dat maakt één ranglijstje onmogelijk: het hangt af van hóeveel u teruglevert.

Terugleverkosten 2026 per leverancier en rekenmethode. Indicatief, gecontroleerd op : tarieven wijzigen, het tarievenblad van de leverancier is leidend.
LeverancierRekenmethode 2026Indicatie per jaar
GreenchoiceVast bedrag per maand, in staffels± € 89 bij 2.500 kWh teruglevering
EnecoVast bedrag per maand, in staffels€ 100 tot € 350
EssentBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
VattenfallBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
Budget ThuisBedrag per teruggeleverde kWhafhankelijk van teruglevering
Marktbreedbeide methodes naast elkaar€ 0 tot € 875

Staffel of per kWh: dat is het verschil

Bij een staffel betaalt u een vast maandbedrag dat verspringt zodra uw jaarlijkse teruglevering in een hogere schaal valt. Net over een grens levert dus een sprong op. Bij een tarief per kWh betaalt u precies naar teruglevering, zonder sprongen.

De staffels verdwijnen op 1 januari 2027

Vrijwel alle leveranciers stappen per 1 januari 2027 over op een variabel tarief per teruggeleverde kWh. Vergelijkt u nu op staffels, dan vergelijkt u op een model dat over enkele maanden niet meer bestaat.

Alleen werkelijk gemaakte kosten

Leveranciers mogen alleen kosten doorberekenen die zij ook daadwerkelijk maken om teruggeleverde stroom te verwerken. De ACM houdt daar toezicht op. Een terugleverpost is dus geen vrij te bepalen winstmarge.

De keuze

Vast, variabel of dynamisch energiecontract in 2027?

Bij energie vergelijken 2027 telt zonder saldering niet alleen het leveringstarief. Voor wie zonnepanelen heeft, wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten net zo hard mee.

Waar u per contractvorm op let zodra saldering is gestopt
ContractvormSterk puntLet op vanaf 2027
VastZekerheid over uw leveringstarief voor de hele looptijd.Ligt de terugleververgoeding ook vast? Controleer of de leverancier die tussentijds mag aanpassen.
VariabelVolgt de markt, meestal per maand of per kwartaal opnieuw vastgesteld.De terugleververgoeding beweegt mee. Bij een dalend tarief daalt ook wat u terugkrijgt.
DynamischUurprijzen. Verbruikt u bewust op goedkope uren, dan profiteert u het meest.U levert vaak terug op de uren dat de prijs juist laag is. Zonder sturing of opslag valt de opbrengst tegen.

Verbruik verschuiven

Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag: elke kWh die u zelf gebruikt op het moment van opwek, hoeft u niet in te kopen.

Thuisbatterij

Verhoogt uw eigen verbruik aanzienlijk. Of het rendeert hangt af van de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract. Reken het door voordat u koopt.

Let op de vaste kosten

Vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten staan los van uw verbruik. Bij een laag verbruik bepalen juist die posten het verschil.

De vraag die iedereen stelt

Is een thuisbatterij rendabel na 2027?

Een thuisbatterij verhoogt uw eigen verbruik van ongeveer 30% naar 60 à 75%. Precies die kWh hoeft u niet meer in te kopen, en dat wordt vanaf 2027 meer waard. Of de investering zich terugverdient, hangt af van drie dingen: de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract.

Wat een batterij oplevert

De winst zit in vermeden inkoop, niet in teruglevering. Elke kWh die u zelf gebruikt bespaart de volle stroomprijs; elke kWh die u teruglevert levert vanaf 2027 minimaal 50% van het kale leveringstarief op, mínus eventuele terugleverkosten. Wilt u die kosten helemaal vermijden, kies dan een energieleverancier zonder terugleverkosten.

Doe eerst het gratis deel

Verbruik verschuiven kost niets. Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag tilt uw eigen verbruik al merkbaar op. Reken een batterij pas door als die winst is gepakt.

Prijzen dalen nog

Thuisbatterijen worden goedkoper en de markt groeit hard. Wie geen haast heeft, koopt later waarschijnlijk gunstiger. Laat de aanschaf niet afhangen van het einde van de saldering alleen.

Blijven zonnepanelen lonen?

Ja. Uw panelen blijven stroom opwekken die u niet hoeft in te kopen, en dat blijft de grootste besparing. Wat verandert is de opbrengst van het deel dat u teruglevert. Panelen uitzetten is vrijwel nooit verstandig.

Eerlijk over 2027

Wat voor 2027 nog niet vaststaat

Veel sites zetten nu al complete tarieventabellen voor 2027 online. Dat kan niet kloppen, want een deel van die cijfers is simpelweg nog niet vastgesteld. Dit is de stand op 12 september 2026.

Nog niet definitief

  • Energiebelasting 2027: wordt vastgesteld op Prinsjesdag, , met het Belastingplan 2027. De verwachte richting: gas verder omhoog, elektriciteit licht omlaag, de belastingvermindering omlaag. Ter referentie: in 2026 is het € 0,11085 per kWh en € 0,72680 per m³, met een vermindering van € 628,96 per aansluiting.
  • Netbeheerkosten 2027: de ACM stelt de tarieven van de netbeheerders eind 2026 vast.
  • Leveringstarieven 2027: leveranciers publiceren hun tarieven voor 2027 pas later dit jaar.
  • Terugleverkosten per leverancier: deze verschillen sterk en worden nog aangepast op de nieuwe situatie.

Wel al besloten

  • Saldering stopt op 1 januari 2027: in één keer, zonder afbouwpad. Vastgelegd door de Eerste Kamer op 17 december 2024.
  • Terugleveren blijft mogelijk: met een vergoeding van uw leverancier.
  • Minimaal 50% van het kale leveringstarief: die ondergrens geldt tot 2030.
  • Terugleverkosten alleen als ze echt gemaakt worden: met toezicht door de ACM.

Planning

Wanneer doet u wat?

  1. Nu: najaar 2026

    Zoek uw huidige cijfers op

    Pak uw laatste jaarafrekening erbij: jaarverbruik, teruglevering, en of u een vast of variabel contract heeft en tot wanneer het loopt. Loopt het binnenkort af, lees dan wat er vóór 2027 te regelen valt bij overstappen energie.

  2. Eind 2026

    Vergelijk met de nieuwe tarieven

    Zodra leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren, kunt u pas echt vergelijken. Kijk dan naar het leveringstarief én de terugleververgoeding en terugleverkosten. De tarieven van nu ziet u bij energie vergelijken 2026.

  3. 1 januari 2027

    Saldering stopt

    Vanaf deze datum worden uw verbruik en uw teruglevering apart afgerekend. Uw eerste jaarafrekening daarna ziet er anders uit dan u gewend bent. Dat geldt ook voor bedrijven met zonnepanelen op een kleine aansluiting; zie zakelijk energie vergelijken.

  4. Loop van 2027

    Stuur bij op eigen verbruik

    Verschuif verbruik naar de uren dat uw panelen opwekken. Overweeg pas daarna of extra opslag in uw geval rendeert.

Veelgestelde vragen

Vragen over energie vergelijken in 2027

Kan ik in 2026 nog salderen?

Ja. Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling volledig. Uw teruggeleverde stroom wordt dan nog gewoon weggestreept tegen uw verbruik. Pas vanaf 1 januari 2027 verandert dat.

Wat komt in de plaats van salderen?

Een terugleververgoeding per kWh, betaald door uw energieleverancier. Die vergoeding moet tot 2030 wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Daarnaast kan uw leverancier terugleverkosten rekenen.

Wat is de verwachte terugleververgoeding in 2027?

De wet legt alleen een ondergrens vast: minimaal 50% van het kale leveringstarief, en die ondergrens geldt tot 2030. Wat u daadwerkelijk krijgt verschilt per leverancier en per contract, en wordt pas bekend als leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren.

Welke energieleveranciers hebben geen terugleverkosten?

Dat wisselt en is de belangrijkste reden om te vergelijken. In 2026 rekenden sommige leveranciers € 0 terwijl andere tot enkele honderden euro's per jaar in rekening brachten. Omdat vrijwel iedereen per 2027 op per-kWh overstapt, is een overzicht van vandaag volgend kwartaal alweer anders.

Waarom betaal ik zoveel terugleverkosten?

Omdat het stroomnet op zonnige momenten vol zit en leveranciers kosten maken om die stroom te verwerken. Zij mogen alleen kosten doorberekenen die zij daadwerkelijk maken; de ACM houdt daar toezicht op. Levert u veel terug, dan telt dat zwaarder.

Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten in 2027?

Nee. Zolang u zelf stroom verbruikt op het moment dat uw panelen opwekken, bespaart u de volle inkoopprijs. Uitzetten kost u die besparing. Alleen bij een zeer ongunstige combinatie van hoge terugleverkosten en nauwelijks eigen verbruik kan het anders liggen: reken dat door voordat u iets doet.

Moet ik in 2027 een ander energiecontract kiezen?

Niet per se, maar de afweging verandert. Met zonnepanelen wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten vanaf 2027 net zo zwaar als het leveringstarief. Vergelijk daarom op de netto jaarprijs, niet op het stroomtarief alleen.