本文へ移動
みどりの話帖Midori Talk Notes

若者と気候

若いからこそできることがある:#Fridays For Future

「未来のための金曜日」と呼ばれる学校ストライキは、ひとりの生徒の行動から世界に広がりました。若い世代が気候変動について声を上げる理由と、今日からできることをまとめます。

これは独立した環境ガイドです。以前このアドレスを使っていた Spiral Club とは関係ありません。

金

Fridays For Future とは

環境白書(令和2年版)によると、2018年8月、スウェーデンで当時15歳の生徒がたった一人で国会議事堂の前に座り、気候変動対策を求める学校ストライキを始めました。この行動はSNSを通じて世界中に広まり、「Fridays For Future(未来のための金曜日)」と呼ばれる取り組みになりました(環境省)。

白書は、若者を中心にした気候変動への関心の高まりが、日本でも見られると記しています。

このガイドはどの団体とも関係がなく、特定の運動や団体を代表するものではありません。

なぜ若い世代が声を上げるのか

気候変動の影響を長く受けるのは、これからの時代を生きる世代です。同じ白書は、世界の18歳から35歳を対象にした世界経済フォーラムの調査で、世界で最も深刻な問題として「気候変動や自然破壊」を挙げた人が約49%と最も多かったことを紹介しています。

白書はまた、政府として、気候変動による影響を最も受ける若者たちの声を受け止めて対策を進めるとしています。

日本での動き

同じ白書によると、環境省は国連の気候行動サミットの期間中や、2019年12月の気候変動枠組条約第25回締約国会議の直前に、気候変動対策に取り組む学生団体や環境NGOなどとの意見交換を行いました。若い世代の声は、学校の外の議論にも届き始めています。

学校でできる小さなアクション

声を上げる方法は、ストライキだけではありません。授業の自由研究で学校の電気やごみの量を調べる、給食の食べ残しを減らす工夫をクラスで話し合う、校内の掲示板で気候の本を紹介する。身近な場所で数字を集めて伝えることも、立派な行動です。調べた結果を先生や家族に見せれば、話はさらに広がります。

家族と話すときのヒント

大きな問題をそのまま話すと、相手が身構えてしまうことがあります。「うちの電気はどこから来ているんだろう」「この夏は暑かったね」といった身近な話から始めると、世代をこえて話しやすくなります。相手の考えを聞いてから、自分が知ったことを伝えるのがコツです。

若いからこそできること

  • 学校や家で、気候について話す時間をつくる
  • 家の電気の使い方や契約を、家族と一緒に調べてみる
  • 文化祭や部活動で、ごみや食品ロスを減らす工夫をする
  • 自治体や国が意見を募集する仕組みを知り、考えを伝えてみる

ストライキに参加するかどうかに関わらず、知って、話して、選ぶことは誰にでもできます。若いからこそ、まわりの大人に新しい見方を届けることもできるのです。

制度は決まった日に変わる:2009年、2016年、2019年、そして2027年

若い世代が気候について声を上げると、政策の話は遠く感じられがちです。けれど再生可能エネルギーの制度は、家庭の電気代に決まった日付で届きます。初めて一人暮らしをして電気の契約を選ぶとき、その日付を知っているかどうかで選び方が変わります。日本とオランダの太陽光の制度を、年表で並べてみます。

  1. 2009年:日本で、住宅の太陽光の余剰電力を固定価格で買い取る制度が始まる(住宅用は10年)(資源エネルギー庁)
  2. 2016年:日本で電力の小売が全面自由化され、家庭も電力会社を選べるようになる(資源エネルギー庁)
  3. 2019年:最初の家庭が買取期間を終える。卒FITの始まり
  4. 2027年1月1日:オランダで saldering が終わり、売電は terugleververgoeding で精算、terugleverkosten を取る電力会社も(Rijksoverheid)
  5. 2030年まで:オランダの terugleververgoeding は税抜きの電気料金の半分以上

日本では資源エネルギー庁が、最初の満了の1年前の2018年に特設サイトを開き、満了後の選択肢を案内しました。オランダでは2027年を前に、太陽光パネルのある家庭が電力契約を比べ直しています。その比較の呼び名が「energie vergelijken 2027」です。

Hieronder volgt de uitleg in het Nederlands.

Energie vergelijken 2027

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Met energie vergelijken 2027 zet u stroom en gas naast elkaar op uw eigen verbruik én de teruglevering van uw zonnepanelen, inclusief terugleverkosten. Zo ziet u wat u zonder saldering netto per jaar betaalt.

Wat verandert er op 1 januari 2027

Verandering 01

Saldering verdwijnt

Uw teruggeleverde stroom wordt niet meer weggestreept tegen uw verbruik. Verbruik en teruglevering worden vanaf 1 januari 2027 apart afgerekend.

Verandering 02

U krijgt een terugleververgoeding

Terugleveren mag gewoon door. U ontvangt een vergoeding die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom moet zijn.

Verandering 03

Eigen verbruik wordt waardevoller

Stroom die u zelf direct gebruikt, hoeft u niet in te kopen. Dat weegt vanaf 2027 zwaarder dan wat u voor teruglevering terugkrijgt.

Is de afschaffing van de salderingsregeling al definitief?

Ja. De Eerste Kamer nam de Wet beëindiging salderingsregeling aan op . Er komt geen afbouwpad: de regeling stopt in één keer op .

Wetsvoorstel 36.611 · aangenomen bij zitten en opstaan · vóór: D66, CDA, Volt, PVV, FVD, VVD, JA21, ChristenUnie, BBB, 50PLUS · tegen: OPNL, GroenLinks-PvdA, SGP, SP, PvdD

Bron: Rijksoverheid over de salderingsregeling. De salderingsregeling bestaat sinds 2004 en is vastgelegd in de Elektriciteitswet 1998.

Het grote verschil

Energie vergelijken 2027 met zonnepanelen

Nederland telt inmiddels meer dan 3 miljoen woningen met zonnepanelen, goed voor 37% van de hele woningvoorraad. Voor al die huishoudens verandert er op 1 januari 2027 iets wezenlijks.

Sinds 2004 mocht u de stroom die u terugleverde wegstrepen tegen de stroom die u afnam. Eén kWh terug was één kWh gratis. Dat stopt op 1 januari 2027. Daarna zijn het twee losse stromen: u betaalt voor wat u afneemt en u krijgt iets terug voor wat u teruglevert.

1 jan 2027

In één keer, niet in stappen

Er komt geen geleidelijke afbouw. Tot en met 31 december 2026 geldt saldering volledig, daarna niet meer.

min. 50%

Terugleververgoeding

Tot 2030 moet de vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Wat u daadwerkelijk krijgt, verschilt per leverancier en contract.

30%

Zoveel gebruikt u nu zelf

Zonder thuisbatterij verbruikt een gemiddeld huishouden maar ongeveer 30% van de eigen opwek direct (bandbreedte 25 tot 35%). Precies dat deel houdt zijn volle waarde na 2027. De andere 70% gaat naar de lagere terugleververgoeding. Met een thuisbatterij loopt het eigen verbruik op naar 60 tot 75%. Milieu Centraal zet op een rij wat u moet weten als de saldering stopt.

ACM

Terugleverkosten onder toezicht

Leveranciers mogen kosten rekenen voor het verwerken van teruggeleverde stroom, maar alleen kosten die zij daarvoor ook echt maken. De ACM houdt daar toezicht op.

Het cijfer dat het verschil maakt

Terugleverkosten per leverancier: van € 0 tot € 875 per jaar

Terugleverkosten zijn wat uw leverancier rekent om uw teruggeleverde stroom te verwerken. De spreiding in de markt is enorm, en belangrijker nog: leveranciers rekenen op twee volstrekt verschillende manieren. Dat maakt één ranglijstje onmogelijk: het hangt af van hóeveel u teruglevert.

Terugleverkosten 2026 per leverancier en rekenmethode. Indicatief, gecontroleerd op : tarieven wijzigen, het tarievenblad van de leverancier is leidend.
LeverancierRekenmethode 2026Indicatie per jaar
GreenchoiceVast bedrag per maand, in staffels± € 89 bij 2.500 kWh teruglevering
EnecoVast bedrag per maand, in staffels€ 100 tot € 350
EssentBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
VattenfallBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
Budget ThuisBedrag per teruggeleverde kWhafhankelijk van teruglevering
Marktbreedbeide methodes naast elkaar€ 0 tot € 875

Staffel of per kWh: dat is het verschil

Bij een staffel betaalt u een vast maandbedrag dat verspringt zodra uw jaarlijkse teruglevering in een hogere schaal valt. Net over een grens levert dus een sprong op. Bij een tarief per kWh betaalt u precies naar teruglevering, zonder sprongen.

De staffels verdwijnen op 1 januari 2027

Vrijwel alle leveranciers stappen per 1 januari 2027 over op een variabel tarief per teruggeleverde kWh. Vergelijkt u nu op staffels, dan vergelijkt u op een model dat over enkele maanden niet meer bestaat.

Alleen werkelijk gemaakte kosten

Leveranciers mogen alleen kosten doorberekenen die zij ook daadwerkelijk maken om teruggeleverde stroom te verwerken. De ACM houdt daar toezicht op. Een terugleverpost is dus geen vrij te bepalen winstmarge.

De keuze

Vast, variabel of dynamisch energiecontract in 2027?

Bij energie vergelijken 2027 telt zonder saldering niet alleen het leveringstarief. Voor wie zonnepanelen heeft, wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten net zo hard mee.

Waar u per contractvorm op let zodra saldering is gestopt
ContractvormSterk puntLet op vanaf 2027
VastZekerheid over uw leveringstarief voor de hele looptijd.Ligt de terugleververgoeding ook vast? Controleer of de leverancier die tussentijds mag aanpassen.
VariabelVolgt de markt, meestal per maand of per kwartaal opnieuw vastgesteld.De terugleververgoeding beweegt mee. Bij een dalend tarief daalt ook wat u terugkrijgt.
DynamischUurprijzen. Verbruikt u bewust op goedkope uren, dan profiteert u het meest.U levert vaak terug op de uren dat de prijs juist laag is. Zonder sturing of opslag valt de opbrengst tegen.

Verbruik verschuiven

Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag: elke kWh die u zelf gebruikt op het moment van opwek, hoeft u niet in te kopen.

Thuisbatterij

Verhoogt uw eigen verbruik aanzienlijk. Of het rendeert hangt af van de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract. Reken het door voordat u koopt.

Let op de vaste kosten

Vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten staan los van uw verbruik. Bij een laag verbruik bepalen juist die posten het verschil.

De vraag die iedereen stelt

Is een thuisbatterij rendabel na 2027?

Een thuisbatterij verhoogt uw eigen verbruik van ongeveer 30% naar 60 à 75%. Precies die kWh hoeft u niet meer in te kopen, en dat wordt vanaf 2027 meer waard. Of de investering zich terugverdient, hangt af van drie dingen: de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract.

Wat een batterij oplevert

De winst zit in vermeden inkoop, niet in teruglevering. Elke kWh die u zelf gebruikt bespaart de volle stroomprijs; elke kWh die u teruglevert levert vanaf 2027 minimaal 50% van het kale leveringstarief op, mínus eventuele terugleverkosten. Wilt u die kosten helemaal vermijden, kies dan een energieleverancier zonder terugleverkosten.

Doe eerst het gratis deel

Verbruik verschuiven kost niets. Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag tilt uw eigen verbruik al merkbaar op. Reken een batterij pas door als die winst is gepakt.

Prijzen dalen nog

Thuisbatterijen worden goedkoper en de markt groeit hard. Wie geen haast heeft, koopt later waarschijnlijk gunstiger. Laat de aanschaf niet afhangen van het einde van de saldering alleen.

Blijven zonnepanelen lonen?

Ja. Uw panelen blijven stroom opwekken die u niet hoeft in te kopen, en dat blijft de grootste besparing. Wat verandert is de opbrengst van het deel dat u teruglevert. Panelen uitzetten is vrijwel nooit verstandig.

Eerlijk over 2027

Wat voor 2027 nog niet vaststaat

Veel sites zetten nu al complete tarieventabellen voor 2027 online. Dat kan niet kloppen, want een deel van die cijfers is simpelweg nog niet vastgesteld. Dit is de stand op 12 september 2026.

Nog niet definitief

  • Energiebelasting 2027: wordt vastgesteld op Prinsjesdag, , met het Belastingplan 2027. De verwachte richting: gas verder omhoog, elektriciteit licht omlaag, de belastingvermindering omlaag. Ter referentie: in 2026 is het € 0,11085 per kWh en € 0,72680 per m³, met een vermindering van € 628,96 per aansluiting.
  • Netbeheerkosten 2027: de ACM stelt de tarieven van de netbeheerders eind 2026 vast.
  • Leveringstarieven 2027: leveranciers publiceren hun tarieven voor 2027 pas later dit jaar.
  • Terugleverkosten per leverancier: deze verschillen sterk en worden nog aangepast op de nieuwe situatie.

Wel al besloten

  • Saldering stopt op 1 januari 2027: in één keer, zonder afbouwpad. Vastgelegd door de Eerste Kamer op 17 december 2024.
  • Terugleveren blijft mogelijk: met een vergoeding van uw leverancier.
  • Minimaal 50% van het kale leveringstarief: die ondergrens geldt tot 2030.
  • Terugleverkosten alleen als ze echt gemaakt worden: met toezicht door de ACM.

Planning

Wanneer doet u wat?

  1. Nu: najaar 2026

    Zoek uw huidige cijfers op

    Pak uw laatste jaarafrekening erbij: jaarverbruik, teruglevering, en of u een vast of variabel contract heeft en tot wanneer het loopt. Loopt het binnenkort af, lees dan wat er vóór 2027 te regelen valt bij overstappen energie.

  2. Eind 2026

    Vergelijk met de nieuwe tarieven

    Zodra leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren, kunt u pas echt vergelijken. Kijk dan naar het leveringstarief én de terugleververgoeding en terugleverkosten. De tarieven van nu ziet u bij energie vergelijken 2026.

  3. 1 januari 2027

    Saldering stopt

    Vanaf deze datum worden uw verbruik en uw teruglevering apart afgerekend. Uw eerste jaarafrekening daarna ziet er anders uit dan u gewend bent. Dat geldt ook voor bedrijven met zonnepanelen op een kleine aansluiting; zie zakelijk energie vergelijken.

  4. Loop van 2027

    Stuur bij op eigen verbruik

    Verschuif verbruik naar de uren dat uw panelen opwekken. Overweeg pas daarna of extra opslag in uw geval rendeert.

Veelgestelde vragen

Vragen over energie vergelijken in 2027

Kan ik in 2026 nog salderen?

Ja. Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling volledig. Uw teruggeleverde stroom wordt dan nog gewoon weggestreept tegen uw verbruik. Pas vanaf 1 januari 2027 verandert dat.

Wat komt in de plaats van salderen?

Een terugleververgoeding per kWh, betaald door uw energieleverancier. Die vergoeding moet tot 2030 wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Daarnaast kan uw leverancier terugleverkosten rekenen.

Wat is de verwachte terugleververgoeding in 2027?

De wet legt alleen een ondergrens vast: minimaal 50% van het kale leveringstarief, en die ondergrens geldt tot 2030. Wat u daadwerkelijk krijgt verschilt per leverancier en per contract, en wordt pas bekend als leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren.

Welke energieleveranciers hebben geen terugleverkosten?

Dat wisselt en is de belangrijkste reden om te vergelijken. In 2026 rekenden sommige leveranciers € 0 terwijl andere tot enkele honderden euro's per jaar in rekening brachten. Omdat vrijwel iedereen per 2027 op per-kWh overstapt, is een overzicht van vandaag volgend kwartaal alweer anders.

Waarom betaal ik zoveel terugleverkosten?

Omdat het stroomnet op zonnige momenten vol zit en leveranciers kosten maken om die stroom te verwerken. Zij mogen alleen kosten doorberekenen die zij daadwerkelijk maken; de ACM houdt daar toezicht op. Levert u veel terug, dan telt dat zwaarder.

Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten in 2027?

Nee. Zolang u zelf stroom verbruikt op het moment dat uw panelen opwekken, bespaart u de volle inkoopprijs. Uitzetten kost u die besparing. Alleen bij een zeer ongunstige combinatie van hoge terugleverkosten en nauwelijks eigen verbruik kan het anders liggen: reken dat door voordat u iets doet.

Moet ik in 2027 een ander energiecontract kiezen?

Niet per se, maar de afweging verandert. Met zonnepanelen wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten vanaf 2027 net zo zwaar als het leveringstarief. Vergelijk daarom op de netto jaarprijs, niet op het stroomtarief alleen.