本文へ移動
みどりの話帖Midori Talk Notes

気候とエネルギー

グリーン電力に変えよう

2016年から、日本では家庭でも電力会社や料金メニューを選べるようになりました。再生可能エネルギーを中心に電気を届ける会社を選ぶことも、身近な気候アクションのひとつです。

これは独立した環境ガイドです。以前このアドレスを使っていた Spiral Club とは関係ありません。

家庭でも電力会社を選べる

資源エネルギー庁によると、2016年4月1日以降、電気の小売業への参入が全面自由化され、家庭や商店を含むすべての消費者が電力会社や料金メニューを自由に選べるようになりました。再生可能エネルギーを中心に電気を供給する事業者から電気を買うことも可能です(資源エネルギー庁)。

住んでいる地域の外で発電された電気を買うこともできます。たとえば都会に住んでいても、ふるさとで発電した電気を選べる可能性があります。

電線は変わらない

自由化のあとも、電気を運ぶ送配電の部門は、政府が許可した事業者が担っています(資源エネルギー庁)。電力会社を切り替えても、家まで電気を届ける送配電網はこれまでと同じです。

切り替えた人はどれくらい?

資源エネルギー庁の2017年の解説によると、一般家庭の電力契約の切り替えは2017年6月時点で約665万件、切り替え率は約10.6%でした。新しい電力会社に切り替えた人のうち6割以上が「満足している」と答えています。

「グリーン」をどう確かめる?

同じ「再生可能エネルギー」をうたうメニューでも、どの発電方法の電気をどれだけ含むかは会社やメニューによって違います。申し込む前に、電源の内訳がどう示されているか、どの期間の実績なのかを読み比べてみましょう。分からない点は、申し込む前に事業者に問い合わせるのが確実です。

選ぶ前に確かめたいこと

  • 電源の内訳:どんな方法で発電された電気を、どのくらいの割合で届けているか
  • 料金の全体:基本料金と、使った量に応じた料金を合わせて比べる
  • 契約期間と解約の条件:途中でやめるときに費用がかかるかどうか
  • 今の使用量:検針票やウェブの明細で、月ごとの使用量を確かめる

家族と話してみよう

電気の契約は、家族の誰か一人が決めていることが多いものです。「うちの電気はどの会社から来ているの?」と聞いてみるだけで、契約や使い方を見直すきっかけになります。子どもが明細の読み方を覚えると、家族の会話の中で電気の話がぐっと身近になります。

切り替えの流れ

  1. 検針票やウェブの明細で、今の契約内容と使用量を確かめる
  2. いくつかの会社のメニューを、同じ使用量で比べる
  3. 選んだ会社の案内に沿って申し込む
  4. 切り替えのあと、最初の明細で料金とメニューが申し込みどおりか確かめる

迷ったら、まずは家族で今月の明細を一緒に見てみることから始めましょう。使っている量が分かると、どのメニューが合うかも見えてきます。

グリーン電力を選ぶとき、売電の条件も一緒に選ぶ:日本の卒FITとオランダの2027年

2016年の全面自由化で、日本の家庭は電力会社と料金メニューを選べるようになりました(資源エネルギー庁)。太陽光パネルのある家では、選ぶものがもう一つあります。余った電気を誰に、いくらで売るかです。卒FITを迎えた家庭は、買い取ってくれる会社を一覧から選び、再生可能エネルギーの電気を届ける会社に売ることもできます(資源エネルギー庁「どうする?ソーラー」)。

オランダでも家庭はグリーン電力の契約を自由に選べます。2027年1月1日に saldering が終わってからは、同じ会社が買う電気と売る電気の両方の条件を決めるため、グリーンかどうかに加えて、terugleververgoeding の単価と terugleverkosten の有無で総額が大きく変わります(Rijksoverheid)。

  • 電気の中身:再生可能エネルギーの電気かどうか
  • 買う電気:1kWhあたりの単価と月々の固定費
  • 売る電気:terugleververgoeding の単価
  • 売るときの手数料:terugleverkosten があるか、いくらか

この四つを並べて比べることを、オランダでは「energie vergelijken 2027」と呼んでいます。

Hieronder in het Nederlands: waar u op let bij energie vergelijken in 2027.

Energie vergelijken 2027

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Met energie vergelijken 2027 zet u stroom en gas naast elkaar op uw eigen verbruik én de teruglevering van uw zonnepanelen, inclusief terugleverkosten. Zo ziet u wat u zonder saldering netto per jaar betaalt.

Wat verandert er op 1 januari 2027

Verandering 01

Saldering verdwijnt

Uw teruggeleverde stroom wordt niet meer weggestreept tegen uw verbruik. Verbruik en teruglevering worden vanaf 1 januari 2027 apart afgerekend.

Verandering 02

U krijgt een terugleververgoeding

Terugleveren mag gewoon door. U ontvangt een vergoeding die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom moet zijn.

Verandering 03

Eigen verbruik wordt waardevoller

Stroom die u zelf direct gebruikt, hoeft u niet in te kopen. Dat weegt vanaf 2027 zwaarder dan wat u voor teruglevering terugkrijgt.

Is de afschaffing van de salderingsregeling al definitief?

Ja. De Eerste Kamer nam de Wet beëindiging salderingsregeling aan op . Er komt geen afbouwpad: de regeling stopt in één keer op .

Wetsvoorstel 36.611 · aangenomen bij zitten en opstaan · vóór: D66, CDA, Volt, PVV, FVD, VVD, JA21, ChristenUnie, BBB, 50PLUS · tegen: OPNL, GroenLinks-PvdA, SGP, SP, PvdD

Bron: Rijksoverheid over de salderingsregeling. De salderingsregeling bestaat sinds 2004 en is vastgelegd in de Elektriciteitswet 1998.

Het grote verschil

Energie vergelijken 2027 met zonnepanelen

Nederland telt inmiddels meer dan 3 miljoen woningen met zonnepanelen, goed voor 37% van de hele woningvoorraad. Voor al die huishoudens verandert er op 1 januari 2027 iets wezenlijks.

Sinds 2004 mocht u de stroom die u terugleverde wegstrepen tegen de stroom die u afnam. Eén kWh terug was één kWh gratis. Dat stopt op 1 januari 2027. Daarna zijn het twee losse stromen: u betaalt voor wat u afneemt en u krijgt iets terug voor wat u teruglevert.

1 jan 2027

In één keer, niet in stappen

Er komt geen geleidelijke afbouw. Tot en met 31 december 2026 geldt saldering volledig, daarna niet meer.

min. 50%

Terugleververgoeding

Tot 2030 moet de vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Wat u daadwerkelijk krijgt, verschilt per leverancier en contract.

30%

Zoveel gebruikt u nu zelf

Zonder thuisbatterij verbruikt een gemiddeld huishouden maar ongeveer 30% van de eigen opwek direct (bandbreedte 25 tot 35%). Precies dat deel houdt zijn volle waarde na 2027. De andere 70% gaat naar de lagere terugleververgoeding. Met een thuisbatterij loopt het eigen verbruik op naar 60 tot 75%. Milieu Centraal zet op een rij wat u moet weten als de saldering stopt.

ACM

Terugleverkosten onder toezicht

Leveranciers mogen kosten rekenen voor het verwerken van teruggeleverde stroom, maar alleen kosten die zij daarvoor ook echt maken. De ACM houdt daar toezicht op.

Het cijfer dat het verschil maakt

Terugleverkosten per leverancier: van € 0 tot € 875 per jaar

Terugleverkosten zijn wat uw leverancier rekent om uw teruggeleverde stroom te verwerken. De spreiding in de markt is enorm, en belangrijker nog: leveranciers rekenen op twee volstrekt verschillende manieren. Dat maakt één ranglijstje onmogelijk: het hangt af van hóeveel u teruglevert.

Terugleverkosten 2026 per leverancier en rekenmethode. Indicatief, gecontroleerd op : tarieven wijzigen, het tarievenblad van de leverancier is leidend.
LeverancierRekenmethode 2026Indicatie per jaar
GreenchoiceVast bedrag per maand, in staffels± € 89 bij 2.500 kWh teruglevering
EnecoVast bedrag per maand, in staffels€ 100 tot € 350
EssentBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
VattenfallBedrag per teruggeleverde kWh€ 100 tot € 350
Budget ThuisBedrag per teruggeleverde kWhafhankelijk van teruglevering
Marktbreedbeide methodes naast elkaar€ 0 tot € 875

Staffel of per kWh: dat is het verschil

Bij een staffel betaalt u een vast maandbedrag dat verspringt zodra uw jaarlijkse teruglevering in een hogere schaal valt. Net over een grens levert dus een sprong op. Bij een tarief per kWh betaalt u precies naar teruglevering, zonder sprongen.

De staffels verdwijnen op 1 januari 2027

Vrijwel alle leveranciers stappen per 1 januari 2027 over op een variabel tarief per teruggeleverde kWh. Vergelijkt u nu op staffels, dan vergelijkt u op een model dat over enkele maanden niet meer bestaat.

Alleen werkelijk gemaakte kosten

Leveranciers mogen alleen kosten doorberekenen die zij ook daadwerkelijk maken om teruggeleverde stroom te verwerken. De ACM houdt daar toezicht op. Een terugleverpost is dus geen vrij te bepalen winstmarge.

De keuze

Vast, variabel of dynamisch energiecontract in 2027?

Bij energie vergelijken 2027 telt zonder saldering niet alleen het leveringstarief. Voor wie zonnepanelen heeft, wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten net zo hard mee.

Waar u per contractvorm op let zodra saldering is gestopt
ContractvormSterk puntLet op vanaf 2027
VastZekerheid over uw leveringstarief voor de hele looptijd.Ligt de terugleververgoeding ook vast? Controleer of de leverancier die tussentijds mag aanpassen.
VariabelVolgt de markt, meestal per maand of per kwartaal opnieuw vastgesteld.De terugleververgoeding beweegt mee. Bij een dalend tarief daalt ook wat u terugkrijgt.
DynamischUurprijzen. Verbruikt u bewust op goedkope uren, dan profiteert u het meest.U levert vaak terug op de uren dat de prijs juist laag is. Zonder sturing of opslag valt de opbrengst tegen.

Verbruik verschuiven

Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag: elke kWh die u zelf gebruikt op het moment van opwek, hoeft u niet in te kopen.

Thuisbatterij

Verhoogt uw eigen verbruik aanzienlijk. Of het rendeert hangt af van de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract. Reken het door voordat u koopt.

Let op de vaste kosten

Vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten staan los van uw verbruik. Bij een laag verbruik bepalen juist die posten het verschil.

De vraag die iedereen stelt

Is een thuisbatterij rendabel na 2027?

Een thuisbatterij verhoogt uw eigen verbruik van ongeveer 30% naar 60 à 75%. Precies die kWh hoeft u niet meer in te kopen, en dat wordt vanaf 2027 meer waard. Of de investering zich terugverdient, hangt af van drie dingen: de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract.

Wat een batterij oplevert

De winst zit in vermeden inkoop, niet in teruglevering. Elke kWh die u zelf gebruikt bespaart de volle stroomprijs; elke kWh die u teruglevert levert vanaf 2027 minimaal 50% van het kale leveringstarief op, mínus eventuele terugleverkosten. Wilt u die kosten helemaal vermijden, kies dan een energieleverancier zonder terugleverkosten.

Doe eerst het gratis deel

Verbruik verschuiven kost niets. Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag tilt uw eigen verbruik al merkbaar op. Reken een batterij pas door als die winst is gepakt.

Prijzen dalen nog

Thuisbatterijen worden goedkoper en de markt groeit hard. Wie geen haast heeft, koopt later waarschijnlijk gunstiger. Laat de aanschaf niet afhangen van het einde van de saldering alleen.

Blijven zonnepanelen lonen?

Ja. Uw panelen blijven stroom opwekken die u niet hoeft in te kopen, en dat blijft de grootste besparing. Wat verandert is de opbrengst van het deel dat u teruglevert. Panelen uitzetten is vrijwel nooit verstandig.

Eerlijk over 2027

Wat voor 2027 nog niet vaststaat

Veel sites zetten nu al complete tarieventabellen voor 2027 online. Dat kan niet kloppen, want een deel van die cijfers is simpelweg nog niet vastgesteld. Dit is de stand op 12 september 2026.

Nog niet definitief

  • Energiebelasting 2027: wordt vastgesteld op Prinsjesdag, , met het Belastingplan 2027. De verwachte richting: gas verder omhoog, elektriciteit licht omlaag, de belastingvermindering omlaag. Ter referentie: in 2026 is het € 0,11085 per kWh en € 0,72680 per m³, met een vermindering van € 628,96 per aansluiting.
  • Netbeheerkosten 2027: de ACM stelt de tarieven van de netbeheerders eind 2026 vast.
  • Leveringstarieven 2027: leveranciers publiceren hun tarieven voor 2027 pas later dit jaar.
  • Terugleverkosten per leverancier: deze verschillen sterk en worden nog aangepast op de nieuwe situatie.

Wel al besloten

  • Saldering stopt op 1 januari 2027: in één keer, zonder afbouwpad. Vastgelegd door de Eerste Kamer op 17 december 2024.
  • Terugleveren blijft mogelijk: met een vergoeding van uw leverancier.
  • Minimaal 50% van het kale leveringstarief: die ondergrens geldt tot 2030.
  • Terugleverkosten alleen als ze echt gemaakt worden: met toezicht door de ACM.

Planning

Wanneer doet u wat?

  1. Nu: najaar 2026

    Zoek uw huidige cijfers op

    Pak uw laatste jaarafrekening erbij: jaarverbruik, teruglevering, en of u een vast of variabel contract heeft en tot wanneer het loopt. Loopt het binnenkort af, lees dan wat er vóór 2027 te regelen valt bij overstappen energie.

  2. Eind 2026

    Vergelijk met de nieuwe tarieven

    Zodra leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren, kunt u pas echt vergelijken. Kijk dan naar het leveringstarief én de terugleververgoeding en terugleverkosten. De tarieven van nu ziet u bij energie vergelijken 2026.

  3. 1 januari 2027

    Saldering stopt

    Vanaf deze datum worden uw verbruik en uw teruglevering apart afgerekend. Uw eerste jaarafrekening daarna ziet er anders uit dan u gewend bent. Dat geldt ook voor bedrijven met zonnepanelen op een kleine aansluiting; zie zakelijk energie vergelijken.

  4. Loop van 2027

    Stuur bij op eigen verbruik

    Verschuif verbruik naar de uren dat uw panelen opwekken. Overweeg pas daarna of extra opslag in uw geval rendeert.

Veelgestelde vragen

Vragen over energie vergelijken in 2027

Kan ik in 2026 nog salderen?

Ja. Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling volledig. Uw teruggeleverde stroom wordt dan nog gewoon weggestreept tegen uw verbruik. Pas vanaf 1 januari 2027 verandert dat.

Wat komt in de plaats van salderen?

Een terugleververgoeding per kWh, betaald door uw energieleverancier. Die vergoeding moet tot 2030 wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Daarnaast kan uw leverancier terugleverkosten rekenen.

Wat is de verwachte terugleververgoeding in 2027?

De wet legt alleen een ondergrens vast: minimaal 50% van het kale leveringstarief, en die ondergrens geldt tot 2030. Wat u daadwerkelijk krijgt verschilt per leverancier en per contract, en wordt pas bekend als leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren.

Welke energieleveranciers hebben geen terugleverkosten?

Dat wisselt en is de belangrijkste reden om te vergelijken. In 2026 rekenden sommige leveranciers € 0 terwijl andere tot enkele honderden euro's per jaar in rekening brachten. Omdat vrijwel iedereen per 2027 op per-kWh overstapt, is een overzicht van vandaag volgend kwartaal alweer anders.

Waarom betaal ik zoveel terugleverkosten?

Omdat het stroomnet op zonnige momenten vol zit en leveranciers kosten maken om die stroom te verwerken. Zij mogen alleen kosten doorberekenen die zij daadwerkelijk maken; de ACM houdt daar toezicht op. Levert u veel terug, dan telt dat zwaarder.

Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten in 2027?

Nee. Zolang u zelf stroom verbruikt op het moment dat uw panelen opwekken, bespaart u de volle inkoopprijs. Uitzetten kost u die besparing. Alleen bij een zeer ongunstige combinatie van hoge terugleverkosten en nauwelijks eigen verbruik kan het anders liggen: reken dat door voordat u iets doet.

Moet ik in 2027 een ander energiecontract kiezen?

Niet per se, maar de afweging verandert. Met zonnepanelen wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten vanaf 2027 net zo zwaar als het leveringstarief. Vergelijk daarom op de netto jaarprijs, niet op het stroomtarief alleen.