地域とつながり

あなたのまちの仲間探し：小さな循環のまちを繋げよう

環境のことを話せる人は、思っているより近くにいるかもしれません。まちの中の小さな集まりを見つけて、つなげていくためのヒントをまとめました。

これは独立した環境ガイドです。以前このアドレスを使っていた Spiral Club とは関係ありません。

ひとりより、仲間と

マイボトルを持ち歩いたり、地元の野菜を選んだり。ひとりで続けていると、ときどき「これで意味があるのかな」と感じることがあります。同じことを考える人と話すと、続ける力になり、新しいアイデアももらえます。

「地域循環共生圏」という考え方

環境省は、日本が目指す持続可能な社会の姿として「地域循環共生圏」を掲げています。2018年の第5次環境基本計画で示されたもので、それぞれの地域が自ら課題を解決し続け、得意な分野でお互いに支え合うネットワークをつくる「自立・分散型社会」のことです。地域で環境・社会・経済の課題を同時に解決する事業を生み出すことから、「ローカルSDGs」とも呼ばれています（環境省）。

電気も地域とつながっています。電力の小売全面自由化によって、近くの自治体が運営する事業者から電気を買うなど、電気の地産地消もできるようになりました（資源エネルギー庁）。

まちで仲間を見つける場所

公民館や図書館の掲示板、自治体の広報誌
地域の清掃活動や環境のイベント
市民農園やコミュニティガーデン
修理やリユースの集まり、フリーマーケット

自分で小さな集まりを始めるなら

近くに合う集まりが見つからなければ、自分で始めることもできます。最初は友だち二、三人で十分です。一冊の本や一本の記事を一緒に読む、近所を一時間だけ一緒にごみ拾いする、持ち寄りの食事会で食品ロスの話をする。テーマを小さく決めると、気軽に人を誘えます。

集まりの名前と、次に会う日だけは決めておきましょう。続けるうちに、ほかのまちの集まりとも情報を交換できるようになります。

地域の例を調べるには

環境省のローカルSDGsのサイトには、地域循環共生圏づくりに取り組む地域の事例集や、地域づくりの相談窓口の案内がまとめられています（環境省）。自分のまちに近い事例を探してみると、どんな人がどんな活動をしているのかが分かり、仲間探しのヒントになります。

話してみたいテーマの例

地元の野菜や魚をどこで買えるか
使わなくなったものを、誰に譲れるか
地域でつくられた電気を使えるか
近所の川や公園のごみの様子

つながりを続けるコツ

まずは参加者として一度行ってみる
話してみたいテーマを一つ持っていく
次も会えるように連絡の方法を決めておく
知り合った集まりどうしを紹介し合う

小さな循環がいくつもつながると、まち全体が少しずつ変わっていきます。

まちの屋根の電気をまちで使う：地域循環共生圏とオランダの2027年

環境省の地域循環共生圏は、地域の資源をその地域で生かし、足りないものを近くの地域と補い合う考え方です（環境省）。屋根の太陽光で作った電気は、まさに身近な地域の資源です。仲間探しの最初の話題として、パネルのある家の人に、作った電気をどう使っているかを聞いてみるのもいいでしょう。

日本では卒FITを迎えた家庭が、売電先や自家消費の方法を自分で選ぶようになりました（資源エネルギー庁）。オランダの家庭は2027年1月1日に同じ問いにぶつかります。saldering が終わると、昼に作ってすぐ使った電気がいちばん得になり、売った電気は terugleververgoeding の単価で、terugleverkosten を引かれることもあります（Rijksoverheid）。

パネルのある家に聞くこと：昼の電気をどれくらい自分で使っているか
卒FITの家に聞くこと：買取期間が終わったあと、どの売電先を選んだか、その理由
オランダの友人に聞くこと：2027年の電力契約で、売電の条件をどう比べているか

オランダではその比べ方を「energie vergelijken 2027」と呼び、以下にオランダ語の解説があります。

De Nederlandse uitleg staat hieronder.

Energie vergelijken 2027

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Met energie vergelijken 2027 zet u stroom en gas naast elkaar op uw eigen verbruik én de teruglevering van uw zonnepanelen, inclusief terugleverkosten. Zo ziet u wat u zonder saldering netto per jaar betaalt.

Wat verandert er op 1 januari 2027

Verandering 01

Saldering verdwijnt

Uw teruggeleverde stroom wordt niet meer weggestreept tegen uw verbruik. Verbruik en teruglevering worden vanaf 1 januari 2027 apart afgerekend.

Verandering 02

U krijgt een terugleververgoeding

Terugleveren mag gewoon door. U ontvangt een vergoeding die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom moet zijn.

Verandering 03

Eigen verbruik wordt waardevoller

Stroom die u zelf direct gebruikt, hoeft u niet in te kopen. Dat weegt vanaf 2027 zwaarder dan wat u voor teruglevering terugkrijgt.

Is de afschaffing van de salderingsregeling al definitief?

Ja. De Eerste Kamer nam de Wet beëindiging salderingsregeling aan op 17 december 2024. Er komt geen afbouwpad: de regeling stopt in één keer op 1 januari 2027.

Wetsvoorstel 36.611 · aangenomen bij zitten en opstaan · vóór: D66, CDA, Volt, PVV, FVD, VVD, JA21, ChristenUnie, BBB, 50PLUS · tegen: OPNL, GroenLinks-PvdA, SGP, SP, PvdD

Bron: Rijksoverheid over de salderingsregeling. De salderingsregeling bestaat sinds 2004 en is vastgelegd in de Elektriciteitswet 1998.

Het grote verschil

Energie vergelijken 2027 met zonnepanelen

Nederland telt inmiddels meer dan 3 miljoen woningen met zonnepanelen, goed voor 37% van de hele woningvoorraad. Voor al die huishoudens verandert er op 1 januari 2027 iets wezenlijks.

Sinds 2004 mocht u de stroom die u terugleverde wegstrepen tegen de stroom die u afnam. Eén kWh terug was één kWh gratis. Dat stopt op 1 januari 2027. Daarna zijn het twee losse stromen: u betaalt voor wat u afneemt en u krijgt iets terug voor wat u teruglevert.

1 jan 2027

In één keer, niet in stappen

Er komt geen geleidelijke afbouw. Tot en met 31 december 2026 geldt saldering volledig, daarna niet meer.

min. 50%

Terugleververgoeding

Tot 2030 moet de vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Wat u daadwerkelijk krijgt, verschilt per leverancier en contract.

30%

Zoveel gebruikt u nu zelf

Zonder thuisbatterij verbruikt een gemiddeld huishouden maar ongeveer 30% van de eigen opwek direct (bandbreedte 25 tot 35%). Precies dat deel houdt zijn volle waarde na 2027. De andere 70% gaat naar de lagere terugleververgoeding. Met een thuisbatterij loopt het eigen verbruik op naar 60 tot 75%. Milieu Centraal zet op een rij wat u moet weten als de saldering stopt.

ACM

Terugleverkosten onder toezicht

Leveranciers mogen kosten rekenen voor het verwerken van teruggeleverde stroom, maar alleen kosten die zij daarvoor ook echt maken. De ACM houdt daar toezicht op.

Het cijfer dat het verschil maakt

Terugleverkosten per leverancier: van € 0 tot € 875 per jaar

Terugleverkosten zijn wat uw leverancier rekent om uw teruggeleverde stroom te verwerken. De spreiding in de markt is enorm, en belangrijker nog: leveranciers rekenen op twee volstrekt verschillende manieren. Dat maakt één ranglijstje onmogelijk: het hangt af van hóeveel u teruglevert.

Terugleverkosten 2026 per leverancier en rekenmethode. Indicatief, gecontroleerd op 12 september 2026: tarieven wijzigen, het tarievenblad van de leverancier is leidend.
Leverancier	Rekenmethode 2026	Indicatie per jaar
Greenchoice	Vast bedrag per maand, in staffels	± € 89 bij 2.500 kWh teruglevering
Eneco	Vast bedrag per maand, in staffels	€ 100 tot € 350
Essent	Bedrag per teruggeleverde kWh	€ 100 tot € 350
Vattenfall	Bedrag per teruggeleverde kWh	€ 100 tot € 350
Budget Thuis	Bedrag per teruggeleverde kWh	afhankelijk van teruglevering
Marktbreed	beide methodes naast elkaar	€ 0 tot € 875

Staffel of per kWh: dat is het verschil

Bij een staffel betaalt u een vast maandbedrag dat verspringt zodra uw jaarlijkse teruglevering in een hogere schaal valt. Net over een grens levert dus een sprong op. Bij een tarief per kWh betaalt u precies naar teruglevering, zonder sprongen.

De staffels verdwijnen op 1 januari 2027

Vrijwel alle leveranciers stappen per 1 januari 2027 over op een variabel tarief per teruggeleverde kWh. Vergelijkt u nu op staffels, dan vergelijkt u op een model dat over enkele maanden niet meer bestaat.

Alleen werkelijk gemaakte kosten

Leveranciers mogen alleen kosten doorberekenen die zij ook daadwerkelijk maken om teruggeleverde stroom te verwerken. De ACM houdt daar toezicht op. Een terugleverpost is dus geen vrij te bepalen winstmarge.

De keuze

Vast, variabel of dynamisch energiecontract in 2027?

Bij energie vergelijken 2027 telt zonder saldering niet alleen het leveringstarief. Voor wie zonnepanelen heeft, wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten net zo hard mee.

Waar u per contractvorm op let zodra saldering is gestopt
Contractvorm	Sterk punt	Let op vanaf 2027
Vast	Zekerheid over uw leveringstarief voor de hele looptijd.	Ligt de terugleververgoeding ook vast? Controleer of de leverancier die tussentijds mag aanpassen.
Variabel	Volgt de markt, meestal per maand of per kwartaal opnieuw vastgesteld.	De terugleververgoeding beweegt mee. Bij een dalend tarief daalt ook wat u terugkrijgt.
Dynamisch	Uurprijzen. Verbruikt u bewust op goedkope uren, dan profiteert u het meest.	U levert vaak terug op de uren dat de prijs juist laag is. Zonder sturing of opslag valt de opbrengst tegen.

Verbruik verschuiven

Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag: elke kWh die u zelf gebruikt op het moment van opwek, hoeft u niet in te kopen.

Thuisbatterij

Verhoogt uw eigen verbruik aanzienlijk. Of het rendeert hangt af van de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract. Reken het door voordat u koopt.

Let op de vaste kosten

Vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten staan los van uw verbruik. Bij een laag verbruik bepalen juist die posten het verschil.

De vraag die iedereen stelt

Is een thuisbatterij rendabel na 2027?

Een thuisbatterij verhoogt uw eigen verbruik van ongeveer 30% naar 60 à 75%. Precies die kWh hoeft u niet meer in te kopen, en dat wordt vanaf 2027 meer waard. Of de investering zich terugverdient, hangt af van drie dingen: de aanschafprijs, uw verbruikspatroon en uw contract.

Wat een batterij oplevert

De winst zit in vermeden inkoop, niet in teruglevering. Elke kWh die u zelf gebruikt bespaart de volle stroomprijs; elke kWh die u teruglevert levert vanaf 2027 minimaal 50% van het kale leveringstarief op, mínus eventuele terugleverkosten. Wilt u die kosten helemaal vermijden, kies dan een energieleverancier zonder terugleverkosten.

Doe eerst het gratis deel

Verbruik verschuiven kost niets. Wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of de auto laden overdag tilt uw eigen verbruik al merkbaar op. Reken een batterij pas door als die winst is gepakt.

Prijzen dalen nog

Thuisbatterijen worden goedkoper en de markt groeit hard. Wie geen haast heeft, koopt later waarschijnlijk gunstiger. Laat de aanschaf niet afhangen van het einde van de saldering alleen.

Blijven zonnepanelen lonen?

Ja. Uw panelen blijven stroom opwekken die u niet hoeft in te kopen, en dat blijft de grootste besparing. Wat verandert is de opbrengst van het deel dat u teruglevert. Panelen uitzetten is vrijwel nooit verstandig.

Eerlijk over 2027

Wat voor 2027 nog niet vaststaat

Veel sites zetten nu al complete tarieventabellen voor 2027 online. Dat kan niet kloppen, want een deel van die cijfers is simpelweg nog niet vastgesteld. Dit is de stand op 12 september 2026.

Nog niet definitief

Energiebelasting 2027: wordt vastgesteld op Prinsjesdag, dinsdag 15 september 2026, met het Belastingplan 2027. De verwachte richting: gas verder omhoog, elektriciteit licht omlaag, de belastingvermindering omlaag. Ter referentie: in 2026 is het € 0,11085 per kWh en € 0,72680 per m³, met een vermindering van € 628,96 per aansluiting.
Netbeheerkosten 2027: de ACM stelt de tarieven van de netbeheerders eind 2026 vast.
Leveringstarieven 2027: leveranciers publiceren hun tarieven voor 2027 pas later dit jaar.
Terugleverkosten per leverancier: deze verschillen sterk en worden nog aangepast op de nieuwe situatie.

Wel al besloten

Saldering stopt op 1 januari 2027: in één keer, zonder afbouwpad. Vastgelegd door de Eerste Kamer op 17 december 2024.
Terugleveren blijft mogelijk: met een vergoeding van uw leverancier.
Minimaal 50% van het kale leveringstarief: die ondergrens geldt tot 2030.
Terugleverkosten alleen als ze echt gemaakt worden: met toezicht door de ACM.

Planning

Wanneer doet u wat?

Nu: najaar 2026
Zoek uw huidige cijfers op

Pak uw laatste jaarafrekening erbij: jaarverbruik, teruglevering, en of u een vast of variabel contract heeft en tot wanneer het loopt. Loopt het binnenkort af, lees dan wat er vóór 2027 te regelen valt bij overstappen energie.
Eind 2026
Vergelijk met de nieuwe tarieven

Zodra leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren, kunt u pas echt vergelijken. Kijk dan naar het leveringstarief én de terugleververgoeding en terugleverkosten. De tarieven van nu ziet u bij energie vergelijken 2026.
1 januari 2027
Saldering stopt

Vanaf deze datum worden uw verbruik en uw teruglevering apart afgerekend. Uw eerste jaarafrekening daarna ziet er anders uit dan u gewend bent. Dat geldt ook voor bedrijven met zonnepanelen op een kleine aansluiting; zie zakelijk energie vergelijken.
Loop van 2027
Stuur bij op eigen verbruik

Verschuif verbruik naar de uren dat uw panelen opwekken. Overweeg pas daarna of extra opslag in uw geval rendeert.

Veelgestelde vragen

Vragen over energie vergelijken in 2027

Kan ik in 2026 nog salderen?

Ja. Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling volledig. Uw teruggeleverde stroom wordt dan nog gewoon weggestreept tegen uw verbruik. Pas vanaf 1 januari 2027 verandert dat.

Wat komt in de plaats van salderen?

Een terugleververgoeding per kWh, betaald door uw energieleverancier. Die vergoeding moet tot 2030 wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief voor stroom zijn. Daarnaast kan uw leverancier terugleverkosten rekenen.

Wat is de verwachte terugleververgoeding in 2027?

De wet legt alleen een ondergrens vast: minimaal 50% van het kale leveringstarief, en die ondergrens geldt tot 2030. Wat u daadwerkelijk krijgt verschilt per leverancier en per contract, en wordt pas bekend als leveranciers hun tarieven voor 2027 publiceren.

Welke energieleveranciers hebben geen terugleverkosten?

Dat wisselt en is de belangrijkste reden om te vergelijken. In 2026 rekenden sommige leveranciers € 0 terwijl andere tot enkele honderden euro's per jaar in rekening brachten. Omdat vrijwel iedereen per 2027 op per-kWh overstapt, is een overzicht van vandaag volgend kwartaal alweer anders.

Waarom betaal ik zoveel terugleverkosten?

Omdat het stroomnet op zonnige momenten vol zit en leveranciers kosten maken om die stroom te verwerken. Zij mogen alleen kosten doorberekenen die zij daadwerkelijk maken; de ACM houdt daar toezicht op. Levert u veel terug, dan telt dat zwaarder.

Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten in 2027?

Nee. Zolang u zelf stroom verbruikt op het moment dat uw panelen opwekken, bespaart u de volle inkoopprijs. Uitzetten kost u die besparing. Alleen bij een zeer ongunstige combinatie van hoge terugleverkosten en nauwelijks eigen verbruik kan het anders liggen: reken dat door voordat u iets doet.

Moet ik in 2027 een ander energiecontract kiezen?

Niet per se, maar de afweging verandert. Met zonnepanelen wegen de terugleververgoeding en de terugleverkosten vanaf 2027 net zo zwaar als het leveringstarief. Vergelijk daarom op de netto jaarprijs, niet op het stroomtarief alleen.