本文へ移動
みどりの話帖Midori Talk Notes

地域とつながり

あなたのまちの仲間探し：小さな循環のまちを繋げよう

環境のことを話せる人は、思っているより近くにいるかもしれません。まちの中の小さな集まりを見つけて、つなげていくためのヒントをまとめました。

これは独立した環境ガイドです。以前このアドレスを使っていた Spiral Club とは関係ありません。

ひとりより、仲間と

マイボトルを持ち歩いたり、地元の野菜を選んだり。ひとりで続けていると、ときどき「これで意味があるのかな」と感じることがあります。同じことを考える人と話すと、続ける力になり、新しいアイデアももらえます。

「地域循環共生圏」という考え方

環境省は、日本が目指す持続可能な社会の姿として「地域循環共生圏」を掲げています。2018年の第5次環境基本計画で示されたもので、それぞれの地域が自ら課題を解決し続け、得意な分野でお互いに支え合うネットワークをつくる「自立・分散型社会」のことです。地域で環境・社会・経済の課題を同時に解決する事業を生み出すことから、「ローカルSDGs」とも呼ばれています（環境省）。

電気も地域とつながっています。電力の小売全面自由化によって、近くの自治体が運営する事業者から電気を買うなど、電気の地産地消もできるようになりました（資源エネルギー庁）。

まちで仲間を見つける場所

  • 公民館や図書館の掲示板、自治体の広報誌
  • 地域の清掃活動や環境のイベント
  • 市民農園やコミュニティガーデン
  • 修理やリユースの集まり、フリーマーケット

自分で小さな集まりを始めるなら

近くに合う集まりが見つからなければ、自分で始めることもできます。最初は友だち二、三人で十分です。一冊の本や一本の記事を一緒に読む、近所を一時間だけ一緒にごみ拾いする、持ち寄りの食事会で食品ロスの話をする。テーマを小さく決めると、気軽に人を誘えます。

集まりの名前と、次に会う日だけは決めておきましょう。続けるうちに、ほかのまちの集まりとも情報を交換できるようになります。

つながりを続けるコツ

  1. まずは参加者として一度行ってみる
  2. 話してみたいテーマを一つ持っていく
  3. 次も会えるように連絡の方法を決めておく
  4. 知り合った集まりどうしを紹介し合う

小さな循環がいくつもつながると、まち全体が少しずつ変わっていきます。

地域の電気を選ぶことは、地域の会社と契約すること

地域循環共生圏は、地域の資源を地域で生かす考え方です（環境省）。電気でそれを実践する方法の一つが、地域の電力会社との契約です。資源エネルギー庁は、自由化によって近くの自治体が運営する事業者から電気を買う、電気の地産地消も可能になると説明しています（資源エネルギー庁）。自由化のあと、地方自治体が出資する電力会社も生まれました。どこから電気を買うかは、誰と契約するかで決まります。まちの仲間と話すときは、契約の条件まで話題にすると具体的です。

  • 契約期間はいつまでか
  • 途中でやめる費用：オランダの opzegvergoeding は vast だけ（ACM）
  • 新しい契約の ingangsdatum

オランダで leverancier を選んで契約することは energiecontract afsluiten と呼ばれます。

De Nederlandse uitleg staat hieronder.

Energiecontract afsluiten

Energiecontract afsluiten op postcode en verbruik: stroom en gas vergelijken, vast, variabel of dynamisch kiezen en uw nieuwe energiecontract afsluiten bij de leverancier. Met 14 dagen bedenktijd.

  • Vast, variabel of dynamisch
  • Ingangsdatum zelf kiezen
  • 14 dagen bedenktijd
  • Oude contract wordt opgezegd

Energiecontract afsluiten: zo werkt het

Een energiecontract afsluiten is een leveringsovereenkomst voor stroom en gas aangaan met een energieleverancier, voor één adres.

U kiest daarbij een contractvorm, een looptijd en een ingangsdatum. De leverancier bevestigt het contract schriftelijk en geeft u een duidelijke samenvatting van de voorwaarden; die samenvatting is sinds de Energiewet verplicht.

De bedenktijd van een energiecontract is 14 dagen: in die periode annuleert u zonder kosten en zonder opgaaf van reden, volgens de ACM.

  1. Gegevens invoeren

    Vul uw adres in. Uw energieverbruik staat op de jaarafrekening; zonder jaarafrekening rekent u met een schatting die u kunt aanpassen. Op dezelfde jaarafrekening staat de EAN-code van 18 cijfers die uw aansluiting aanwijst.

  2. Contracttype kiezen

    Vast, variabel of dynamisch, met de looptijd die bij u past. Vergelijk op jaarprijs inclusief kortingen, niet op het maandbedrag. Heeft u zonnepanelen, dan telt vanaf 1 januari 2027 ook wat u terugkrijgt en betaalt voor teruglevering; dat staat bij energie vergelijken 2027.

  3. Vergelijken en afsluiten

    Vergelijk op de totale jaarprijs, inclusief netbeheerkosten, energiebelasting en een welkomstbonus of cashback. U rondt af op de site van de leverancier met uw gegevens, IBAN, gewenste ingangsdatum en een machtiging voor automatische incasso. Bij een overstap regelt de nieuwe leverancier de overstap en zegt hij uw oude contract voor u op. Een overstap duurt meestal 4 tot 6 weken, en u zit nooit zonder stroom of gas: de levering loopt door tot de nieuwe leverancier begint.

  4. Bedenktijd en bevestiging

    De bevestiging noemt uw tarieven, looptijd en ingangsdatum. Klopt er iets niet, dan annuleert u binnen de bedenktijd kosteloos.

Vast, variabel of dynamisch: welk contract past bij u?

Contractvormen naast elkaar (aandeel huishoudens: Milieu Centraal, december 2025)
VastVariabelDynamisch
Prijs per kWh en m³Staat vast voor de hele looptijdKan een paar keer per jaar of maandelijks wijzigen, met minstens een maand vooraf berichtStroom per uur of kwartier, gas per dag, volgens de marktprijs
Looptijd1, 2 of 3 jaarMaandelijks opzegbaarMaandelijks opzegbaar
Eerder opzeggenOpzegvergoeding (opzegboete) mogelijkGeen opzegvergoedingGeen opzegvergoeding
VoordeelU weet vooraf wat u per kWh en m³ betaaltDalende energieprijzen merkt u snelGoedkope uren benut u direct
NadeelDalende prijzen merkt u nietStijgende prijzen merkt u ook snelDure uren kosten meer; een slimme meter is nodig
Aandeel huishoudens54%39%7%

Een vast contract zet het leveringstarief vast, maar de energiebelasting en de netbeheerkosten kunnen tussentijds nog wijzigen. Kiest u tussen 1 of 3 jaar vast, dan geeft 3 jaar langer zekerheid en bindt het u ook langer aan dezelfde prijs. Een dynamisch energiecontract rekent meestal een inkoopvergoeding van 1 à 2 cent bovenop de marktprijs; daar ziet u ook de uurprijzen van vandaag. Een hybride energiecontract combineert dynamische stroom met vast gas: zekerheid over de gasprijs en een stroomprijs die meebeweegt.

Waar u op let voordat u tekent

Leveringstarief
Het leveringstarief is de prijs per kWh stroom en per m³ gas. Vergelijk tarieven altijd op jaarprijs voor uw eigen verbruik.
Vaste leveringskosten
De vaste leveringskosten betaalt u elke maand aan de leverancier, los van uw verbruik. De leverancier bepaalt de hoogte.
Netbeheerkosten
De netbeheerkosten betaalt u via uw leverancier. De grootte van uw aansluiting bepaalt mee hoe hoog ze zijn (het capaciteitstarief).
Energiebelasting
Over stroom en gas betaalt u energiebelasting. De vermindering energiebelasting is in 2026 € 628,96 inclusief btw en staat als korting op uw energierekening.
Welkomstbonus, cashback en korting
Een welkomstbonus of cashback hoort vaak bij een vast contract. De actievoorwaarden zeggen wanneer u de korting krijgt en of u die terugbetaalt bij eerder opzeggen.
Groene of grijze stroom
Groene stroom komt uit zon, wind of water, grijze uit gas en kolen. De meest groene keuze is stroom uit Nederlandse zon of wind.
Enkel of dubbel tarief
Een meter met dag- en nachtstand rekent af in twee tarieven. Vergelijk dan op normaal én daltarief.
Wederverkoper of leverancier
Een wederverkoper heeft zelf geen vergunning om energie te leveren, maar werkt samen met een leverancier die dat wel heeft. Ook dan staat de naam van die leverancier op uw contract en levert die u de energie.
Vergunning en leveringsplicht
Elke energieleverancier heeft een vergunning van de ACM nodig, en de ACM controleert elk jaar voor de winter of een leverancier genoeg geld heeft. Een leverancier met vergunning moet u als kleinverbruiker leveren: dat heet de leveringsplicht.
Termijnbedrag en jaarafrekening
Het termijnbedrag is een maandelijks voorschot. De jaarafrekening rekent uw echte verbruik af: u betaalt bij of krijgt geld terug.

Wanneer sluit u een energiecontract af?

Het beste moment hangt af van uw huidige contract, niet van de maand.

Uw situatie en het moment om af te sluiten
SituatieMoment
Vast contract loopt afSluit vooraf af met de einddatum als ingangsdatum; dan betaalt u geen opzegvergoeding.
Vast contract, eerder wegDe leverancier mag een opzegvergoeding rekenen volgens de ACM-regels, op basis van de resterende looptijd en de prijsontwikkeling.
Variabel of dynamischElk moment, met een opzegtermijn van hooguit een maand.
Aanbod om te verlengenVergelijk het verlengingsaanbod eerst met ander aanbod op uw adres.
Nu vastzetten of wachten?Niemand weet wat energie volgend jaar kost. Een vast contract koopt zekerheid; met een variabel contract kunt u elke maand alsnog overstappen naar vast.
Einddatum ‘tot en met’Loopt uw contract tot en met 31 december, dan kiest u 1 januari als ingangsdatum.
VerhuizingSluit af zodra u de sleuteldatum weet.

Sluit geen energiecontract af tijdens een verkoopgesprek aan de telefoon; de ACM raadt dat af.

Energie afsluiten voor een nieuwe woning

Sleuteldatum als ingangsdatum
Geef bij het afsluiten de dag op waarop u de sleutel krijgt. Weet u die datum, dan kunt u meteen afsluiten.
Meterstanden bij de overdracht
Noteer de standen van stroom en gas op de dag van de sleuteloverdracht, met een foto erbij, en geef ze door aan uw leverancier.
Uw huidige contract
Bij verhuizen meldt u de verhuizing zelf bij uw leverancier. Neemt u het contract mee, dan loopt het door op uw nieuwe adres.
Met spoed of nieuwbouw
Is het kort dag, sluit dan toch af en vraag de leverancier naar een spoedaanvraag. Bij nieuwbouw regelt u eerst de aansluiting via de netbeheerder, met een aansluit- en transportovereenkomst; die kiest u niet, die hoort bij uw regio.

Energiecontract afsluiten in uw situatie

Samenwonen, huur of uit elkaar
Een energiecontract staat op naam van één persoon en hoort bij één adres. Gaat u uit elkaar, dan neemt één van u het contract over of sluit een nieuw contract af.
Alleen stroom of een warmtenet
Een huis zonder gasaansluiting krijgt alleen een stroomcontract. Bij een warmtenet heeft u daarnaast een warmtecontract bij één vaste warmteleverancier.
Zonnepanelen
Met zonnepanelen vergelijkt u ook de terugleververgoeding en de terugleverkosten. Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling; stroom die u zelf direct verbruikt, wordt dan het meest waard.
Thuiswerken of eigen bedrijf
Gebruikt u de energie vooral privé, dan bent u volgens de ACM consument, ook als u een onderneming heeft. Een bedrijfspand krijgt een zakelijk contract.
Kleine aansluiting
Als kleinverbruiker vallen de consumentenregels voor u. Die gelden voor een kleine aansluiting: stroom tot 3x80 ampère en gas tot type G25, zoals bij vrijwel elke woning.
Uw eerste energiecontract
Heeft u nog geen jaarafrekening, dan rekent u met een schatting van uw verbruik. De leverancier past het termijnbedrag aan zodra uw echte verbruik bekend is.
Elektrische auto en nachtstroom
Laadt u ’s nachts, dan scheelt een dubbel tarief met daluren of een dynamisch contract met goedkope nachturen.
Thuisbatterij
Denk goed na voor u een energiecontract afsluit dat aan een thuisbatterij vastzit. Stapt u later over, dan werkt de slimme sturing van de batterij waarschijnlijk niet meer; uw eigen stroom opslaan blijft wel werken.
Kredietcheck en waarborgsom
Sommige leveranciers doen bij het afsluiten een kredietcheck en vragen soms een waarborgsom. Vraag dat vooraf na bij de leverancier van uw keuze.

Vergelijken: via een vergelijker of direct bij de leverancier

Een energievergelijker zet het aanbod van meerdere energieleveranciers naast elkaar op uw adres. Sluit u direct bij een leverancier af, dan zegt die meestal ook uw oude contract op; controleer dat in de bevestiging.

Bij collectieve inkoop vraagt een organisatie namens een grote groep één aanbod per contractsoort aan; dat is niet altijd goedkoper dan zelf vergelijken. De goedkoopste energieleverancier voor iedereen bestaat niet: welk aanbod het laagst uitkomt, hangt af van uw verbruik, uw adres en uw zonnepanelen.

De actuele stroomprijs en gasprijs per leverancier ziet u bovenaan in de vergelijking, berekend op uw adres. De vergelijking toont het aanbod van de deelnemende leveranciers; niet elke leverancier staat erin.

Vragen over een energiecontract afsluiten

Vraag

Waar kun je het beste een energiecontract afsluiten?

Bij de leverancier die op uw verbruik de laagste jaarprijs heeft en voorwaarden die u bevallen. Kijk naar de jaarprijs inclusief kortingen, niet naar het maandbedrag.

Vraag

Wat is de beste maand om een energiecontract af te sluiten?

Een vaste beste maand bestaat niet. Ik kijk naar de einddatum van het huidige vaste contract: op die datum stapt u over zonder opzegvergoeding, en u kunt al eerder afsluiten met die datum als ingangsdatum.

Vraag

Is het verstandig om in 2026 een vast energiecontract af te sluiten?

Als u zekerheid over uw tarief wilt, vind ik vast prima. Heeft u zonnepanelen, let dan op: de salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Vraag na wat er met de terugleververgoeding gebeurt.

Vraag

Wat kost voortijdig opzeggen van een energiecontract?

Bij een variabel contract en een dynamisch contract niets. Alleen bij een vast contract dat u vóór de einddatum opzegt, mag de leverancier een opzegvergoeding rekenen. Op de einddatum betaalt u niets.

Vraag

Hoe snel kan ik energie afsluiten voor een nieuwe woning?

Zodra u de sleuteldatum weet, kunt u afsluiten met die datum als ingangsdatum. ACM ConsuWijzer adviseert een verhuizing uiterlijk twee weken vooraf te melden. Is het korter dag, vraag dan naar een spoedaanvraag.

Vraag

Waar kan ik terecht met een klacht over mijn energieleverancier?

Dien uw klacht eerst schriftelijk in bij de leverancier. Komt u er samen niet uit, dan kunt u naar de Geschillencommissie Energie of de rechter, en u kunt het melden bij ACM ConsuWijzer.